QUY ĐỊNH VỀ THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ, HÓA ĐƠN ĐIỆN TỬ, BẢO VỆ QUYỀN LỢI NGƯỜI TIÊU DÙNG VÀ TIẾP NHẬN PHẢN ÁNH VỀ HÀNG GIẢ, GIAN LẬN THƯƠNG MẠI
Trong thời gian qua, hoạt động mua bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ trên môi trường điện tử ngày càng phổ biến. Bên cạnh những tiện ích về giao dịch, thanh toán và tiếp cận hàng hóa, người tiêu dùng cũng có thể gặp các rủi ro như mua phải hàng giả, hàng kém chất lượng, hàng không rõ nguồn gốc, thông tin quảng cáo không chính xác, không được cung cấp hóa đơn hoặc khó khăn trong việc khiếu nại, phản ánh khi quyền lợi bị xâm phạm.
Nhằm giúp người dân, hộ kinh doanh chủ động thực hiện đúng quy định pháp luật, UBND xã Côn Minh tuyên truyền một số nội dung cần biết như sau:
I. QUY ĐỊNH MỚI VỀ THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ
Luật Thương mại điện tử số 122/2025/QH15, được Quốc hội ban hành ngày 10/12/2025, có hiệu lực từ ngày 01/7/2026. Luật điều chỉnh hoạt động thương mại điện tử và trách nhiệm của tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động thương mại điện tử tại Việt Nam.
Ngày 30/6/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 248/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Thương mại điện tử, có hiệu lực từ ngày 01/7/2026.
1. Người dân cần lưu ý khi mua hàng trên mạng
- Khi mua hàng qua sàn thương mại điện tử, mạng xã hội, livestream hoặc các nền tảng trực tuyến, người tiêu dùng nên:
- Kiểm tra tên, địa chỉ, thông tin của người bán;
- Kiểm tra kỹ thông tin về hàng hóa, nguồn gốc, xuất xứ, công dụng, chất lượng, giá bán;
- Đọc kỹ điều kiện giao dịch, chính sách đổi trả, hoàn tiền và bảo hành;
- Không nên chỉ căn cứ vào hình ảnh, quảng cáo hoặc lời giới thiệu của người bán;
- Lưu lại thông tin đơn hàng, nội dung quảng cáo, tin nhắn trao đổi, hình ảnh sản phẩm và chứng từ thanh toán để làm căn cứ khi cần phản ánh, khiếu nại;
- Khi nhận hàng cần kiểm tra hàng hóa theo khả năng và điều kiện thực tế trước khi nhận.
Luật Thương mại điện tử năm 2025 quy định trách nhiệm của chủ quản nền tảng trong việc công khai thông tin, quản lý người bán, kiểm duyệt thông tin hàng hóa, hỗ trợ giải quyết phản ánh, yêu cầu, khiếu nại và phòng ngừa việc kinh doanh hàng giả, hàng nhập lậu, hàng không rõ nguồn gốc, xuất xứ.
Đặc biệt, đối với nền tảng thương mại điện tử trung gian có chức năng đặt hàng trực tuyến, pháp luật quy định trách nhiệm tiếp nhận lại hàng hóa trong trường hợp hàng hóa không đúng nội dung đã công bố, quảng cáo, giới thiệu, giao kết hoặc cam kết; hỗ trợ giải quyết phản ánh, khiếu nại và bảo đảm khả năng truy cập dữ liệu hợp đồng giao kết trong thời gian theo quy định.
2. Người bán hàng trên môi trường điện tử cần thực hiện đúng quy định
Tổ chức, cá nhân kinh doanh trên môi trường điện tử phải cung cấp thông tin trung thực, chính xác về hàng hóa, dịch vụ; không được lợi dụng môi trường mạng để kinh doanh hàng cấm, hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, hàng nhập lậu, hàng không rõ nguồn gốc, xuất xứ hoặc thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật.
Đối với hoạt động livestream bán hàng và các mô hình thương mại điện tử mới, Luật Thương mại điện tử năm 2025 đã quy định trách nhiệm của chủ quản nền tảng, người bán và người livestream bán hàng.
Theo Nghị định số 248/2026/NĐ-CP, việc xác thực điện tử danh tính người bán và người livestream bán hàng được thực hiện theo lộ trình; riêng trách nhiệm xác thực điện tử danh tính người bán và người livestream bán hàng bắt đầu thực hiện từ ngày 01/01/2027.
Thông điệp dành cho người bán:
Bán hàng trên mạng vẫn phải tuân thủ pháp luật; môi trường điện tử không phải là môi trường ngoài sự quản lý của Nhà nước.
II. HÓA ĐƠN ĐIỆN TỬ – NGƯỜI MUA NÊN CHỦ ĐỘNG LẤY VÀ LƯU GIỮ HÓA ĐƠN
Từ ngày 01/7/2026, việc quản lý hóa đơn điện tử được thực hiện theo Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 và Nghị định số 254/2026/NĐ-CP quy định chi tiết về hóa đơn điện tử, chứng từ điện tử.
Thời điểm lập hóa đơn bán hàng hóa: Chuyển giao quyền sở hữu/sử dụng cho người mua (không phân biệt đã thu tiền hay chưa).
Thời điểm lập hóa đơn cung cấp dịch vụ: Hoàn thành dịch vụ (không phân biệt đã thu tiền hay chưa). Nếu thu tiền trước/trong khi cung cấp dịch vụ thì thời điểm lập hóa đơn là thời điểm thu tiền (không bao gồm tiền đặt cọc).
Thời điểm lập hóa đơn xây dựng, lắp đặt: Thời điểm nghiệm thu, bàn giao công trình/hạng mục/khối lượng hoàn thành.
Cảnh báo: Việc người mua không yêu cầu lấy hóa đơn không đồng nghĩa với việc người bán được miễn nghĩa vụ lập hóa đơn. (Căn cứ Nghị định số 141/2026/NĐ-CP và Nghị định số 254/2026/NĐ-CP).
1. Người mua cần biết quyền lợi của mình
Khi mua hàng hóa, sử dụng dịch vụ thuộc trường hợp phải lập hóa đơn, người mua nên:
- Chủ động đề nghị người bán cung cấp hóa đơn điện tử;
- Kiểm tra thông tin trên hóa đơn;
- Lưu giữ hóa đơn điện tử hoặc thông tin để tra cứu hóa đơn;
- Sử dụng hóa đơn làm căn cứ chứng minh giao dịch khi cần bảo hành, đổi trả, khiếu nại, giải quyết tranh chấp hoặc thực hiện các quyền, nghĩa vụ liên quan.
Hóa đơn điện tử hợp pháp phải bảo đảm đúng hình thức, nội dung theo quy định pháp luật. Nghị định số 254/2026/NĐ-CP cũng quy định việc tra cứu, cung cấp và sử dụng thông tin hóa đơn điện tử, trong đó có việc sử dụng thông tin hóa đơn điện tử phục vụ kiểm tra hàng hóa lưu thông trên thị trường.
2. Một số điểm người kinh doanh cần lưu ý
Các thay đổi quan trọng từ năm 2026:
* Bỏ phương pháp khoán thuế và Lệ phí môn bài từ 01/01/2026:
- Bỏ phương pháp khoán thuế, chuyển sang kê khai theo doanh thu, chi phí thực tế.
- Chấm dứt thu, nộp lệ phí môn bài đối với cả doanh nghiệp và hộ, cá nhân kinh doanh. (Nghị quyết số 198/2025/QH15 và Nghị định 70/2025/NĐ-CP).
* Ngưỡng doanh thu miễn thuế GTGT và TNCN:
Doanh thu từ 1 tỷ đồng/năm trở xuống: Không phải nộp thuế GTGT và thuế TNCN. Trường hợp đã nộp theo ngưỡng cũ (500 triệu) sẽ được xử lý bù trừ/hoàn trả tiền thừa theo Điều 12 Nghị định 68/2026/NĐ-CP.
Doanh thu trên 1 tỷ đồng/năm: Phát sinh nghĩa vụ thuế. (Nghị định số 141/2026/NĐ-CP).
* Mốc doanh thu 3 tỷ đồng/năm: Cá nhân kinh doanh có doanh thu trên 3 tỷ đồng/năm, thuế TNCN xác định trên cơ sở thu nhập tính thuế theo quy định. (Luật Thuế TNCN số 109/2025/QH15, Nghị định 253/2026/NĐ-CP, Thông tư 87/2026/TT-BTC)
*Tài khoản ngân hàng/Ví điện tử: Hộ, cá nhân kinh doanh phải theo dõi và thực hiện đúng quy định về thông tin tài khoản ngân hàng, ví điện tử dùng cho kinh doanh.
Nghị định số 254/2026/NĐ-CP quy định các nhóm đối tượng sử dụng hóa đơn điện tử. Trong đó, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có doanh thu năm trên 01 tỷ đồng hoặc bán tài sản phải đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng thuộc trường hợp phải áp dụng hóa đơn điện tử theo quy định; đồng thời có các quy định riêng về hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền đối với hoạt động bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ trực tiếp đến người tiêu dùng.
Đối với hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền, hóa đơn có thể chứa các thông tin như tên, địa chỉ, mã số thuế người bán; thông tin người mua theo trường hợp pháp luật quy định hoặc khi người mua yêu cầu; tên hàng hóa, dịch vụ, đơn giá, số lượng, giá thanh toán và thời điểm lập hóa đơn.
Kinh doanh Online, bán hàng qua sàn TMĐT và mạng xã hội: Phải theo dõi tổng doanh thu trên tất cả các kênh (không tính riêng từng sàn/tài khoản cho ngưỡng miễn thuế). Chủ quản sàn TMĐT/nền tảng số trong nước có chức năng đặt hàng và thanh toán trực tuyến có trách nhiệm khấu trừ và nộp thay thuế cho hộ, cá nhân kinh doanh. (Nghị định số 252/2026/NĐ-CP).
Người dân cần nhớ: “Mua hàng – hãy lấy hóa đơn; nhận hóa đơn – hãy kiểm tra và lưu giữ”
III. BẢO VỆ QUYỀN LỢI NGƯỜI TIÊU DÙNG
Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng số 19/2023/QH15 có hiệu lực từ ngày 01/7/2024, quy định về quyền, nghĩa vụ của người tiêu dùng; trách nhiệm của tổ chức, cá nhân kinh doanh; giải quyết tranh chấp và quản lý nhà nước về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
Nghị định số 55/2024/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và hiện đang có hiệu lực.
1. Người tiêu dùng cần chủ động bảo vệ mình
Khi mua hàng hóa, sử dụng dịch vụ, người tiêu dùng nên:
- Thứ nhất, lựa chọn hàng hóa, dịch vụ có thông tin rõ ràng, nguồn gốc, xuất xứ phù hợp.
- Thứ hai, kiểm tra hàng hóa trước khi nhận; kiểm tra số lượng, chất lượng, thông tin sản phẩm và các điều kiện giao dịch.
- Thứ ba, lưu giữ hóa đơn, chứng từ, hợp đồng, phiếu bảo hành, thông tin đặt hàng và các tài liệu liên quan.
- Thứ tư, khi phát hiện hàng hóa, dịch vụ không bảo đảm chất lượng, không đúng với thông tin được cung cấp hoặc quyền lợi bị xâm phạm, cần chủ động phản ánh, yêu cầu người bán giải quyết và cung cấp thông tin cho cơ quan có thẩm quyền khi cần thiết.
Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng cũng quy định các hành vi bị cấm, trong đó có hành vi lừa dối hoặc gây nhầm lẫn cho người tiêu dùng thông qua thông tin sai lệch, không đầy đủ, không chính xác về hàng hóa, dịch vụ, người kinh doanh hoặc nội dung giao dịch.
2. Người tiêu dùng có trách nhiệm cung cấp thông tin khi phát hiện vi phạm
Khi phát hiện hàng hóa, dịch vụ lưu hành trên thị trường không bảo đảm an toàn hoặc có hành vi xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của người tiêu dùng, người dân cần thông tin cho cơ quan nhà nước, tổ chức, cá nhân có liên quan để kịp thời kiểm tra, xử lý theo thẩm quyền.
Việc người dân cung cấp thông tin chính xác, kịp thời là một trong những biện pháp quan trọng góp phần phòng ngừa hàng giả, hàng kém chất lượng và các hành vi gian lận thương mại.
IV. NHẬN BIẾT VÀ PHÒNG, CHỐNG HÀNG GIẢ, GIAN LẬN THƯƠNG MẠI
Pháp luật hiện hành quy định việc xử lý hành vi vi phạm trong hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng cấm và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng; trong đó Nghị định số 98/2020/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 24/2025/NĐ-CP, là một trong những văn bản quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực này.
Bên cạnh đó, Luật số 78/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa có hiệu lực từ ngày 01/01/2026, tiếp tục hoàn thiện cơ sở pháp lý về quản lý chất lượng sản phẩm, hàng hóa.
Người dân cần cảnh giác với các dấu hiệu:
- Hàng hóa không có thông tin rõ ràng về tổ chức, cá nhân chịu trách nhiệm;
- Hàng hóa không có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng;
- Bao bì, nhãn hàng hóa có dấu hiệu bị sửa chữa, tẩy xóa hoặc thông tin bất thường;
- Giá bán thấp bất thường so với mặt bằng chung nhưng người bán không giải thích được nguồn gốc;
- Hàng hóa có thông tin quảng cáo, giới thiệu khác với hàng thực tế;
- Người bán né tránh việc cung cấp hóa đơn, chứng từ;
- Người bán yêu cầu chuyển tiền vào tài khoản cá nhân nhưng không cung cấp thông tin giao dịch rõ ràng;
- Hàng hóa nhận được không đúng chủng loại, số lượng, chất lượng hoặc thông tin đã quảng cáo.
- Không phải cứ hàng giá rẻ là hàng giả, nhưng giá bán bất thường là một dấu hiệu người mua cần thận trọng và kiểm tra thêm thông tin.
V. KHI PHÁT HIỆN HÀNG GIẢ, GIAN LẬN THƯƠNG MẠI, NGƯỜI DÂN NÊN LÀM GÌ?
Khi phát hiện hoặc nghi ngờ hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc, hàng kém chất lượng hoặc hành vi gian lận thương mại, người dân nên thực hiện theo các bước sau:
Bước 1. Giữ lại bằng chứng
- Không vội vứt bỏ sản phẩm, bao bì, nhãn hàng hóa.
- Lưu giữ:
- Hóa đơn điện tử;
- Phiếu mua hàng;
- Hình ảnh sản phẩm;
- Hình ảnh bao bì, nhãn hàng hóa;
- Thông tin người bán;
- Địa chỉ cửa hàng hoặc tài khoản bán hàng;
- Nội dung quảng cáo;
-Tin nhắn trao đổi;
- Thông tin đơn hàng;
- Chứng từ thanh toán;
- Các tài liệu khác có liên quan.
Bước 2. Ghi nhận rõ nội dung vụ việc
Người dân nên ghi lại:
Mua hàng của ai? – Mua ở đâu? – Mua ngày nào? – Sản phẩm gì? – Giá bao nhiêu? – Có hóa đơn hay không? – Phát hiện dấu hiệu bất thường gì?
Thông tin càng cụ thể thì cơ quan có thẩm quyền càng thuận lợi trong việc xác minh.
Bước 3. Phản ánh đến nơi có thẩm quyền
Tùy theo tính chất vụ việc, người dân có thể phản ánh đến:
- UBND xã Côn Minh để được tiếp nhận, hướng dẫn và chuyển hoặc phối hợp xử lý theo thẩm quyền;
- Cơ quan quản lý thị trường khi có dấu hiệu vi phạm trong hoạt động thương mại, hàng giả, hàng cấm, hàng không rõ nguồn gốc, xuất xứ và các vi phạm thuộc phạm vi quản lý;
- Cơ quan Công an khi vụ việc có dấu hiệu tội phạm, lừa đảo, chiếm đoạt tài sản hoặc các hành vi vi phạm pháp luật hình sự;
- Cơ quan thuế khi phản ánh liên quan đến việc không lập hóa đơn, sử dụng hóa đơn không hợp pháp hoặc các vấn đề thuộc quản lý thuế;
- Nền tảng thương mại điện tử nơi phát sinh giao dịch để thực hiện phản ánh, yêu cầu, khiếu nại theo cơ chế của nền tảng.
Đối với các nền tảng thương mại điện tử thuộc phạm vi điều chỉnh, pháp luật hiện hành yêu cầu phải có cơ chế tiếp nhận và giải quyết phản ánh, yêu cầu, khiếu nại; người sử dụng phải có khả năng gửi phản ánh và theo dõi quá trình giải quyết.
Đối với Hệ thống quản lý hoạt động thương mại điện tử của Bộ Công Thương, Nghị định số 248/2026/NĐ-CP quy định hệ thống này tiếp nhận thông tin, giải quyết phản ánh, yêu cầu, khiếu nại liên quan đến nền tảng thương mại điện tử, người bán và tổ chức cung cấp dịch vụ hỗ trợ thương mại điện tử có dấu hiệu vi phạm. Người phản ánh cần cung cấp thông tin và tài liệu chứng minh hành vi vi phạm theo quy định.
VI. MỘT SỐ KHUYẾN CÁO ĐỐI VỚI NGƯỜI DÂN
Để tự bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình, mỗi người dân cần thực hiện tốt phương châm:
“MUA HÀNG CÓ KIỂM TRA – NHẬN HÀNG CÓ ĐỐI CHIẾU – MUA HÀNG CÓ HÓA ĐƠN – PHÁT HIỆN VI PHẠM KỊP THỜI PHẢN ÁNH”
Không nên:
- Tin tuyệt đối vào quảng cáo, livestream hoặc đánh giá trên mạng;
- Mua hàng chỉ vì giá rẻ;
- Chuyển tiền khi chưa xác minh thông tin người bán;
- Cung cấp mã OTP, mật khẩu ngân hàng hoặc thông tin bảo mật cho người khác;
- Xóa tin nhắn, hình ảnh, thông tin đơn hàng khi xảy ra tranh chấp;
- Im lặng khi phát hiện dấu hiệu hàng giả, gian lận thương mại hoặc hành vi xâm phạm quyền lợi người tiêu dùng.
VII. THÔNG ĐIỆP TUYÊN TRUYỀN
- Người tiêu dùng thông thái là người biết kiểm tra trước khi mua, biết lấy hóa đơn, biết lưu giữ bằng chứng và biết phản ánh khi quyền lợi bị xâm phạm.
- Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh hãy kinh doanh trung thực, minh bạch, cung cấp đầy đủ thông tin và thực hiện đúng quy định về hóa đơn điện tử, chất lượng hàng hóa và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
- Chung tay phòng, chống hàng giả, hàng kém chất lượng, hàng không rõ nguồn gốc và gian lận thương mại là trách nhiệm của cơ quan quản lý, người kinh doanh và mỗi người tiêu dùng.
UBND xã Côn Minh đề nghị người dân khi phát hiện dấu hiệu vi phạm chủ động lưu giữ thông tin, chứng cứ và phản ánh kịp thời đến cơ quan, đơn vị có thẩm quyền để được tiếp nhận, hướng dẫn và xử lý theo quy định của pháp luật.
Vì quyền lợi của người tiêu dùng – Vì môi trường kinh doanh lành mạnh – Vì thị trường minh bạch và an toàn.